Rzeczy, których nie możesz przegapić w Bazylice św. Marka w Wenecji

Planując trasę podróży izastanawiając się, co warto zobaczyć i zrobić w Wenecji, zawsze przychodzą nam na myśl trzy atrakcje: zwiedzanie Pałacu Dożów, rejs gondolą po Canal Grande oraz wycieczka po wnętrzu bazyliki św. Marka. Ta imponująca bazylika stanowi ważną część tradycji religijnej i historii miasta, dlatego warto zarezerwować sobie kilka godzin, aby poznać wszystkie jej sekrety, kierując się poniższą listą.

Obecny wygląd Bazyliki św. Marka wynika z renowacji i przebudów przeprowadzonych w XV wieku. Ze względu na swoją złożoną i zawiłą historię ten wenecki zabytek łączy w swojej fasadzie kilka łatwo rozpoznawalnych stylów architektonicznych, wśród których dominują styl romańsko-bizantyjski i gotycki.

W górnej części wyróżniają się duże ostrołukowe łuki o orientalnym wpływie, ozdobione ceramicznymi kafelkami charakterystycznymi dla weneckiego stylu gotyckiego. Na szczycie łuków umieszczono posągi licznych świętych, a posąg samego św. Marka zajmuje honorowe miejsce w centralnej części.

W odróżnieniu od innych wielkich dzieł swojej epoki fasada bazyliki jest szersza niż wyższa; w jej projekcie dominuje horyzontalność, co ma na celu zrównoważenie ciężaru i równomierne rozłożenie obciążeń na piaszczystym gruncie, na którym została zbudowana. Chociaż najbardziej znana jest fasada od strony Placu św. Marka, bazylika ma trzy nazwane fasady: zachodnią, północną i południową.

Rozpoczynając zwiedzanie wnętrza Bazyliki św. Marka, zauważysz, jak skomplikowane są detale jej dekoracji; widać to szczególnie w mozaikach zdobiących lunety, czyli małe sklepienia nad wejściami.

Zwróć szczególną uwagę na jedyną w całości oryginalną mozaikę w bazylice, znajdującą się w portalu Sant'Alipio. Pochodzi ona z XIII wieku i najlepiej oddaje wygląd dawnego kościoła św. Marka przed dodaniem elementów w stylu gotyckim, które wyróżniają się przede wszystkim na głównej fasadzie. Pozostałe mozaiki w bazylice św. Marka są w rzeczywistości wynikiem kilku renowacji przeprowadzonych między XVII a XIX wiekiem.

Piękne posadzki w bazylice św. Marka to kolejny charakterystyczny element, na który warto zwrócić uwagę podczas zwiedzania; składają się one z geometrycznych wzorów i motywów zwierzęcych przedstawiających lwy, orły, gryfy, jelenie, pawie i inne stworzenia ze średniowiecznych bestiariuszy o ogromnej sile symbolicznej.

Różnorodność skomplikowanych wzorów uzyskano dzięki połączeniu szerokiej gamy kolorowych wapieni, serpentyny i marmurów; materiały pochodzą z różnych zakątków świata, w tym z Grecji, Syrii, Afryki, Istrii, Toskanii, Werony i Alp. Duże płyty podłogowe w bazylice św. Marka zostały rozmieszczone w strategicznych miejscach, aby podkreślić podłużną oś kaplicy; umieszczono je pod kopułą centralną i kopułą zachodnią.

Być może najbardziej przyciągającym wzrok elementem wnętrza Bazyliki św. Marka są złote mozaiki, dzięki którym zyskała ona miano „złotej bazyliki ”. Złote mozaiki pokrywają wnętrze niemal w całości, od ścian po sklepienia, przechodząc przez kopuły. Dzięki swojemu rozmieszczeniu lśnią we wszystkich kierunkach, tworząc fantastyczną kompozycję wnętrza. Wśród morza złotych elementów można znaleźć przedstawienia scen biblijnych, życia Chrystusa, Matki Boskiej i apostoła św. Marka.

Miejsce przeznaczone na ołtarz główny w bazylice św. Marka znajduje się nieco wyżej niż reszta kościoła; umieszczone jest pomiędzy sklepieniami krzyżowymi a czterema kolumnami pokrytymi rzeźbami, które prawdopodobnie pochodzą z upadku Konstantynopola. Pod ołtarzem spoczywają szczątki apostoła św. Marka od XVIII wieku, choć musiały one zostać przeniesione z powodu powodzi, które nawiedzają cały plac św. Marka i okoliczne budynki.

Pala d’Oro: znajduje się na tyłach ołtarza; olśniewający obraz ozdobiony metalami i kamieniami szlachetnymi, zamówiony w Konstantynopolu w 1102 roku, uważany jest za jeden z największych skarbów wewnątrz bazyliki św. Marka. Przedstawia sceny religijne i postacie świętych w miniaturach, a według dokumentów z 1769 roku to arcydzieło składa się z: 1300 pereł, 400 granatów, 300 szafirów, 90 ametystów, 15 rubinów, 4 topazów, a także metali takich jak złoto i srebro.

Skarb św. Marka to nazwa, pod którą znana jest kolekcja przedmiotów liturgicznych używanych podczas uroczystości. Kolekcja obejmuje około 283 sztuk wykonanych ze złota, srebra i różnych cennych materiałów o wysokiej wartości i różnym pochodzeniu. Przedmioty te to w większości kielichy liturgiczne, puchary i pateny; wykonane w stylu bizantyjskiej sztuki złotniczej i ozdobione wszelkiego rodzaju kamieniami szlachetnymi.

Relikwie św. Marka przechowywane są w dawnych salach łączących kościół z Pałacem Dożów, a najważniejsze eksponaty są zazwyczaj wystawiane na ołtarzu św. Marka; dlatego podczas wizyty w bazylice warto zwrócić uwagę na te detale. Niektóre eksponaty są wypożyczane do wystaw czasowych w najważniejszych muzeach świata.

Według historycznych zapisów dotyczących 283 eksponatów tworzących kolekcję, część z nich stanowi łup zrabowany z Konstantynopola w latach 1204–1261. Kolekcja dzieli się na cztery duże grupy lub sekcje: przedmioty starożytne i średniowieczne, dzieła sztuki bizantyjskiej, dzieła sztuki islamskiej oraz dzieła sztuki zachodniej.

Muzeum św. Marka powstało pod koniec XIX wieku, mieści się na wewnętrznych tarasach bazyliki i jest miejscem, w którym przechowywane są relikwie sztuki sakralnej bizantyjskiej.

Kolekcja obejmuje szereg interesujących obiektów o dużej wartości historycznej, takich jak stare dywany, szaty liturgiczne, rękopisy i stare fragmenty mozaik usunięte podczas niektórych renowacji w XIX wieku. Mówi się, że w przeszłości kolekcja przedmiotów była znacznie bogatsza, ale z powodu różnych wydarzeń, takich jak pożary i kradzieże, uległa ona zmniejszeniu.

Po udziale Wenecji w IV krucjacie z Konstantynopola wywieziono różne skarby, a rzeźba koni, znajdująca się na hipodromie upadłego miasta, stanowi część łupów zabranych przez Wenecjan. Wykonana w całości z miedzi z dodatkiem rtęci przedstawia kwadrygę silnych i imponujących koni o spektakularnym poziomie szczegółowości.

Nie udało się dokładnie ustalić datowania dzieła, podczas gdy niektóre pochodzą z czasów greckich, inne są ewidentnie rzymskie. Eksperci w dziedzinie starożytności datują je na okres od II wieku p.n.e. do II wieku n.e. Jest znana jako jedyna rzeźba tego typu ocalona ze starożytności.

Innym ciekawym faktem jest to, że w XIX wieku cesarz Napoleon kazał przetransportować tę imponującą rzeźbę do Paryża, aby stworzyć jej replikę. Obecnie kwadryga konna wystawiona na fasadzie Bazyliki św. Marka jest również repliką oryginału, który jest odpowiednio zabezpieczony i chroniony wewnątrz świątyni.

Wśród skarbów zdobytych przez Wenecjan podczas wypraw krzyżowych w Konstantynopolu można znaleźć różne artefakty i cenne skarby rozmieszczone w całej bazylice. W pobliżu Porta della Carta, jednej z największych atrakcji Pałacu Dożów, przytulona do filaru znajduje się rzeźba I Tetrarchi.

Rzeźba wykonana jest z czerwonego porfiru i ma całkowitą wysokość 136 cm. Chociaż rzeźba kojarzona jest z rzymskimi tetrarchami, w rzeczywistości nie ma ostatecznego konsensusu w tej kwestii; dowody wskazują, że rzeźby mogą być znacznie starsze i być może zostały wydobyte z cywilizacji mezopotamskich i egipskich.

Wenecjanie nazwali je „czterema złodziejami ” i umieścili je w celu ochrony zewnętrznej ściany Skarbca św. Marka; pełnią one częściowo rolę ostrzeżenia dla wszelkich osób o złych zamiarach, które chciałyby zbezcześcić cenne dobra znajdujące się wewnątrz bazyliki.

Kolumny akryjskie to nazwa, pod którą znany jest duet kolumn pochodzących ze starożytnego, upadłego miasta Akry. Umieszczone po południowej stronie Bazyliki św. Marka, kryją w sobie niezwykle interesujący kontekst historyczny. Akra była bardzo starożytnym miastem położonym na terenie dzisiejszego Izraela. Terytoria te były bardzo pożądane przez władców weneckich, ale także przez genueńczyków. Po gwałtownych starciach między tymi dwoma morskimi potęgami zwyciężyli Wenecjanie.

Po zwycięstwie zniszczyli kościół św. Jana w Akko, zabrali dwie pięknie zdobione kolumny i umieścili je na zewnątrz bazyliki św. Marka jako ostrzeżenie dla swoich wrogów.

Odwiedzając Bazylikę św. Marka, warto wziąć pod uwagę pewne szczegóły, które pomogą Ci zaoszczędzić czas i wysiłek; do listy wskazówek dotyczących zwiedzania Wenecji dodaj poniższe ważne punkty.

Jeśli chcesz uniknąć kolejek…

Bazylika św. Marka jest jednym z głównychzabytków Wenecji i jedną z najbardziej atrakcyjnych atrakcji turystycznych miasta, dlatego przy wejściu zawsze są kolejki. Jedynym sposobem na łatwe uniknięcie tej niedogodności jest rezerwacja wycieczki z przewodnikiem z wyprzedzeniem, jednak grupy dostępne w języku hiszpańskim mogą być ograniczone, dlatego najlepiej i najrozsądniej jest zarezerwować wycieczki z wyprzedzeniem.

Ubierz się odpowiednio…

W dniu wizyty na Placu św. Marka pamiętaj, że odwiedzasz zabytki sakralne, dlatego ważne jest, aby zachowywać się z szacunkiem i przestrzegać obowiązującego dress code'u. Odpowiedni strój to długie spodnie lub spódnice oraz zakryte ramiona zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet. Dotyczy to również pozostałych weneckich kościołów.

Weź pod uwagę warunki zwiedzania…

Bazylika św. Marka przyjmuje maksymalnie 200 osób, a średni czas zwiedzania wnętrza wynosi około 30 minut. W sezonach o dużym natężeniu ruchu turystycznego w Wenecji czas zwiedzania może ulec skróceniu o kilka minut.

Należy zachowywać się z szacunkiem i ciszą, mając na uwadze sakralny charakter tego miejsca. Do wnętrza bazyliki nie wolno wnosić walizek ani toreb podróżnych; w Ateneo San Basso znajduje się miejsce przeznaczone do przechowywania bagażu; dostęp do tej strefy prowadzi przez alejkę po lewej stronie bazyliki.